2 thương hiệu rượu Bàu Đá

19:31 08/09/2008 | Lượt xem: 890

Rượu Bàu Đá hay còn gọi là Rượu Bầu Đá là một đặc sản trứ danh của người Bình Định nói chung và làng Bàu Đá nói riêng là niềm tự hào của người dân Đất Võ Bình Định và là Việt Nam Quốc Tửu. Rượu Bàu Đá ngon là do dùng nguồn nước trong bàu (ao nước) để nấu, nước lấy trong bàu để nấu rượu cho ra một sản phẩm rượu vô cùng ngon mà những vùng khác của Bình Định không thể nấu ra được loại rượu ngon như tại làng Bàu Đá. Những người dân Bình Định đã đem thứ Rượu Đặc Sản này giới thiệu với bạn bè trong nước và quốc tế biết đến.

 

Nguồn gốc của Rượu Bàu Đá

 

Theo lời kể của người dân tại làng Bàu Đá và tham khảo các tài liệu có nói về nguồn gốc ra đời của rượu Bàu Đá. “Tại xóm Tân Long, (thôn Cù Lâm, xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định), xưa nay chuyên nghề làm ruộng, tại xóm Tân Long có một cái bàu rộng khoảng 3 sào của ông xã Lựu, trong bàu có nhiều hòn đá to do thiên nhiên sinh ra, hằng năm ông xã Lựu tổ chức một ngày giậy bàu vào mùa hè, xóm gần làng xa mọi người về đây bắt cá đông vui, ai bắt bao nhiêu cá cũng được, ông xã Lựu chỉ lấy một con gọi là xâu, vì vậy đã trở thành ngày hội bắt cá định kỳ ở cái bàu có đá xóm Tân Long và được dân gian gọi là xóm Bàu Đá. Từ khi xóm Bàu Đá nấu rượu và phát triển kinh doanh nghề rượu người ta lấy tên xóm Bàu Đá đặt cho tên rượu gọi là rượu Bàu Đá ”.

 

Xóm rượu Bàu Đá ra đời muộn mằn so với các làng, xóm rượu trong vùng, đó là những năm 1947 – 1948, một số hộ gia đình: Ông Đinh Lý, Tám Cộng, Mười Mẫu, Ba Trương… mời ông Hương Lễ Nghè một nghệ nhân nổi tiếng nghề nấu rượu ở làng An Vinh, xã Bình An, huyện Bình Khê (nay là huyện Tây Sơn) tỉnh Bình Định sang dạy nghề nấu rượu, và cũng từ đây họ truyền nghề cho nhau, đến nay 40 hộ gia đình xóm Bàu Đá có đến 38 hộ chuyên nghề nấu rượu .

 

Cách nấu Rượu Bàu Đá

 

Ngày nay, cách nấu rượu có cải tiến chút ít nhưng vẫn giữ tính chất đặc trưng của rượu Bàu Đá. Cũng dùng nồi 7 bằng đồng, trên miệng úp chậu đất, có lỗ đặt ống tre (hoặc nhôm tốt) nối thông với một chậu đất khác nhỏ hơn, có miệng loe đáy tóm. Trên miệng chậu có đặt thau nhôm đựng nước làm lạnh. Đáy chậu có lỗ, gắn ống nhựa để rượu nhỏ giọt xuống chai. Thời gian nấu cũng mất 2,5 – 3 giờ mới xong một mẻ (5kg gạo), lấy được 3 – 3,5 lít rượu bọt (rượu ngon 60-70o) nấu bằng nồi đồng, keo tụ bằng chậu đất là để giữ tính đặc trưng thơm, nồng mà ngót, gắt mà dịu của rượu Bàu Đá. Nếu đưa thiết bị công suất lớn vào thì không giữ được đặc tính này.

 

Để rượu ngon, được nước, cách ủ cũng khá quan trọng. Chọn gạo tốt, nấu thành cơm, rải ra nong (nia), để nguội vừa ấm tay, rưới men trộn đều. Cho vào lu sành hoặc sô nhựa đậy nắp lại ủ 3 đêm bờ (ủ khô), sau đó cho nước vào vừa đủ. Ủ thêm 2 đêm nữa (ủ ruộng) thì đem nấu. Nếu đêm 2, thấy cơm ủ trong sô tóm biên (cơm nhô lên ở giữa), đêm 4 cơm nổi lên mặt nước là dấu hiệu thành công của mẻ rượu. Nếu không thấy như vậy, thậm chí phải bỏ cả mẻ rượu.

 

Đó là chưa nói đến yếu tố thời tiết. Mùa mát (tháng 2-4 âm lịch) thường cho rượu ngon nhất. Mùa nóng (tháng 5-7) rượu ít nước, ít thơm. Mùa lạnh (tháng 8, tháng chạp) cơm ủ cần giữ ấm bằng cách tủ mền, tủ rơm.

 

Quan trọng hơn cả vẫn là nguồn nước. Ngày xưa lấy nước từ Bàu Đá, ngày nay lấy nước giếng. Giếng ở đây hầu hết đều trong lành. Nhiều người dùng giếng khoan sâu 16-17m. Nước trong vắt, ngọt mát, không đóng phèn, đóng vôi, lắng cặn. Khi khoan đáy giếng nào cũng hoàn toàn là cát to hạt. Có người nói đây là đáy của dòng suối cổ. Không phải nơi nào cũng có nguồn nước quý như vậy. Trừ xóm Bàu đá, trong xã Nhơn Lộc có thôn chỉ có vài 3 giếng tốt đủ tiêu chuẩn để nấu rượu mà thôi.

 

Tranh chấp thương hiệu Rượu Bàu Đá – Rượu Bầu Đá

 

Thương hiệu rượu Bàu Đá đã xảy ra tranh chấp khi Công Ty Minh Anh ở Đà Nẵng gửi đơn lên cục sở hữu Trí Tuệ Việt Nam, xin đăng ký bảo hộ độc quyền thương hiệu rượu Bàu Đá của Bình Định. Gây ra tranh chấp thương hiệu Rượu Bàu Đá giữa công ty Minh Anh và Hiệp Hội Rượu Bàu Đá Tỉnh Bình Định.

 

Người dân làng nghề Bàu Đá

 

Vì vậy, bây giờ rượu Bàu Đá có tới hai thương hiệu:

 

Rượu Bàu Đá của Hiệp Hội Rượu Bàu Đá Tỉnh Bình Định.

Rượu Bàu Đá của công ty Minh Anh Đà Nẵng.

 

 

Tin tức khác