Điểm sáng trong công tác bảo vệ môi trường tại làng nghề nấu rượu Làng Vân

22:15 27/11/2014 | Lượt xem: 732

Làng vân có nghề nấu rượu xuất hiện từ rất sớm, đến nay nghề nấu rượu đã được mở rộng cả về quy mô sản xuất và sản lượng hàng hóa. Làng vân hiện có khoảng 650 hộ làm nghề nấu rượu (chiếm 73,4% số hộ trong làng). Theo điều tra sơ bộ , mỗi ngày Làng Vân sản xuất khoảng 20.000 – 30.000 lít rượu các loại. Bên cạnh nghề nấu rượu thì việc tận dụng bã rượu để nuôi lợn ở đây cũng phát triển mạnh mẽ, trung bình mỗi hộ nuôi khoảng 3 lứa lợn/năm, mỗi lứa khoảng 10-12 con, một số ít hộ nuôi trên 20 con/lứa, đây chính là nguồn thu nhập quan trọng của các hộ gia đình. Chính việc phát triển nghề nấu rượu và đặc biệt là việc phát triển chăn nuôi lợn đã thải ra môi trường một lượng chất thải không nhỏ từ quá trình nấu rượu (nước thải sau khi ngâm sắn khô, gạo; khí thải, bụi, nhiệt độ, tro xỉ do chủ yếu sử dụng nhiên liệu than cám để nấu và chưng cất; một phần bã rượu không sử dụng hết) và hoạt động chăn nuôi (Phân lợn, thức ăn thừa và nước rửa chuồng). Qua kết quả điều tra nghiên cứu và phân tích các mẫu không khí, nước, đất ở đây cho thấy, môi trường ở đây có rất nhiều chỉ tiêu vượt quá tiêu chuẩn cho phép như nồng độ khí H2S vượt từ 1,5-4,1 lần; hàm lượng NH4+ tại một số vị trí vượt đến 78,28 lần, NO2-  vượt 23 lần, hàm lượng COD vượt 28,9 lần, BOD5 vượt đến 34 lần…

 

Trước tình hình đó, để góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề nấu rượu Làng Vân, Hội Nước sạch và môi trường tỉnh Bắc Giang đã xây dựng dự án “Xây dựng mô hình trình diễn cộng đồng tham gia nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề nấu rượu truyền thống và chăn nuôi ở Làng Vân”. Với 3 mục tiêu: Nâng cao nhận thức, hiểu biết của chính quyền và người dân về các vấn đề môi trường nói chung và các vấn đề môi trường của hoạt động sản xuất chăn nuôi và chất thải sinh hoạt của cộng đồng nói riêng; xây dựng năng lực kỹ thuật lắp đặt và vận hành biogas cho xã và trình diễn triển khai các mô hình biogas, xây dựng trình diễn mô hình cải tiến lò nấu rượu nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng; cơ chế cộng đồng thu gom và xử lý chất thải rắn chăn nuôi được xây dựng và hoạt động. Sau hơn 2 năm thực hiện với 14 hoạt động như: Nâng cao nhận thức của người dân địa phương; xây dựng kế hoạch, tổ chức phong trào làm vệ sinh tại mỗi thôn, đơn vị…; tư vấn cho chính quyền địa phương xây dựng quy chế giám sát, hương ước của các làng có liên quan đến việc gìn giữ và bảo vệ môi trường làng nghề nấu rượu truyền thống; thiết kế mô hình trình diễn hầm biogas và đào tạo đội ngũ cán bộ có tay nghề trong việc xây lắp hầm khí biogas; thành lập đội thu gom, tập kết, xử lý chất thải chăn nuôi, xây dựng, tiến hành hoạt động thu gom, tập kết và xử lý chất thải chăn nuôi….

 

Với những nỗ lực của người thực hiện dự án, sự nhiệt tình ủng hộ của chính quyền và nhân dân địa phương, dự án đã góp phần nâng cao hiểu biết về nguyên nhân dẫn đến và tác hại do ô nhiễm môi trường sống và sản xuất gây ra đối với sức khỏe và hiệu quả kinh tế của hoạt động làng nghề (có hơn 950 lượt cán bộ, hộ dân được tham gia các buổi hội thảo, hội nghị chuyên đề về môi trường làng nghề nấu rượu, qua các bài viết, các thông tin cập nhật về nội dung và hoạt động của dự án được chuyền tải hàng ngày trên hệ thống truyền thanh của xã, thôn, các cuộc mít tinh, ngày lễ môi trường thế giới…). Qua đó người dân làng Vân đã nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ và bảo vệ môi trường làng xã, đặc biệt tuyên truyền được ý thức bảo vệ môi trường tới lớp trẻ (thông qua các hoạt động tuyên truyền về môi trường tại các trường học). Dự án đã phối hợp cùng chính quyền xã xây dựng được khung pháp lý về giám sát tác động môi trường của các cụm làng nghề truyền thống tại địa bàn, định hướng cho việc quy hoạch các mô hình sản xuất có quy mô phù hợp, thân thiện với môi trường. Dự án đã xây dựng được năng lực kỹ thuật xây lắp và vận hành công trình khí sinh học cho cộng đồng người dân làng nghề (45 hộ được tập huấn, trang bị kiến thức về sử dụng khí sinh học, tài trợ xây lắp 20 mô hình trình diễn hầm biogas); xây dựng được 30 mô hình trình diễn lò nấu rượu cải tiến đạt hiệu suất tiết kiệm nhiên liệu từ 10-20%, giảm thiểu tương ứng lượng khí thải độc hại thải ra môi trường. Mô hình này đã được người dân tự phát nhân rộng ra nhiều địa bàn. Đặc biệt việc quy hoạch xây dựng và đưa vào hoạt động khu tập kết, xử lý chất thải rắn chăn nuôi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về xây dựng công trình trong lĩnh vực môi trường do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quy định đã góp phần giảm thiểu một lượng lớn chất thải hữu cơ gây ô nhiễm ra môi trường (khoảng 20 tấn chất thải rắn chăn nuôi đã được tập kết để xử lý thành phân hữu cơ dạng compost có chất lượng tốt, được công ty TNHH Nhà nước một thành viên Tư vấn và Đầu tư phát triển Rau – Hoa  - Quả ký hợp đồng bao tiêu dài hạn với khối lượng lớn).

 

Dự án đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân làng nghề, duy trì phát triển bền vững nghề nấu rượu truyền thống và chăn nuôi tại địa bàn. Các mô hình của dự án đảm bảo mục tiêu trình diễn các giải pháp kỹ thuật trong nỗ lực góp phần giảm thiểu ô nhiễm, cải thiện môi trường làng nghề, đây sẽ là địa điểm tham quan học tập, nhân rộng cho các làng nghề có đặc điểm tương tự./.

 

Nguyễn Thảo

Tin tức khác