Rượu lễ - Cúng đình - Cầu cho vùng quê trù phú

10:18 02/10/2014 | Lượt xem: 1034

Theo UBND xã Phú Lễ cho biết: Hiện tại, xã có khoảng 8.000 dân với 1.730 hộ. Dân cư Phú Lễ hầu hết là người Việt, có nguồn gốc từ miền Trung và đã vào đây khai hoang lập ấp từ lâu đời.

 

Theo giai thoại địa phương còn lưu truyền, vị Tiền Hiền của Phú Lễ là ông Trần Công Lễ và bà Lê Thị Miền cùng với một số dòng họ như Hồ, Phan, Nguyễn,… theo lệnh chúa Nguyễn vào đây khai phá, lập làng.

 

Ngoài ra, sách Văn học dân gian Bến Tre cho biết tư liệu khác: Tiền hiền của làng Phú Lễ xưa (tức xã Phú Lễ) là ông Trần Văn Định (không rõ tỉnh nào ngoài Trung). Sau ông có bốn người vào đây lập nghiệp: Ông Hồ Văn Ưa, quê Quảng Bình vào Quảng Nam rồi vào Biên Hòa cuối cùng xuống Ba Tri, ông Phạm Văn Hiền quê Quảng Ngãi vào An Đức rồi qua Phú Lễ, Nguyễn Phước Sĩ quê miền Trung (không rõ tỉnh nào) vào thẳng Phú Lễ, Huỳnh Văn Danh quê Quảng Bình vào thẳng Phú Lễ. Ông Định có 4 người con gái gả cho 4 người này họ này. Gia phả họ Hồ ghi như vậy: Ông Tiền Hiền, bà Tiền Hiền, hạ sanh tứ nữ, gả cho bốn họ, Phạm Nguyễn Huỳnh Hồ.

 

 

Hằng năm, Ban Khánh tiết Đình Phú Lễ tổ chức lễ cúng Tiền Hiền vào ngày 17 tháng giêng âm lịch để tỏ lòng nhớ ơn tiền nhân, cùng nhắc nhở nhau về nguồn cội. Theo Tỉnh Bến Tre trong Lịch sử Việt Nam (từ 1757 đến 1945) của Nguyễn Duy Oanh, từ năm 1892 đến 1903, Phú Lễ là 1 trong 8 làng của tổng Bảo Trị, cù lao Bảo, Bến Tre hạt. Đến đầu năm 1945, Phú Lễ là 1 trong 5 làng của tổng Bảo Trị, quận Ba Tri, cù lao Bảo, tỉnh Bến Tre. Từ năm 1975 đến nay, xã Phú Lễ thuộc huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Vào buổi đầu khẩn hoang, cư dân Phú Lễ xưa đã cật lực đấu tranh chống lại bệnh tật, thú dữ,…để ổn định cuộc sống bằng nghề nông, xây dựng các thiết chế văn hóa, mở mang cơ nghiệp.

 

Trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ, người dân Phú Lễ nhiều lần đứng lên chống lại kẻ thù xâm lược. Lạc Địa trở thành khu căn cứ cách mạng. Thời chín năm kháng Pháp, một số đảng viên cộng sản đã xây dựng căn cứ ở Lạc Địa để từ đó bung ra hoạt động tại trung tâm của huyện Ba Tri. Có lúc bà con chạy vào Lạc Địa tránh giặc Pháp

 

Người dân Phú Lễ sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa, trồng giồng và chăn nuôi. Ngày nay, Phú Lễ có khoảng 70% dân sinh sống bằng nghề trồng lúa nước. Bên cạnh đó, để tăng nguồn thu nhập và tận dụng thời gian nông nhàn, khai thác các nguồn nguyên liệu từ tự nhiên, người dân làm thêm hai nghề thủ công: Nấu rượu và đan lát.

 

Riêng nghề nấu rượu Phú Lễ có hơn 100 năm, nổi tiếng khắp cả Nam bộ, sánh ngang với rượu Xuân Thạnh (Trà Vinh) và Gò Đen (Long An). Hiện tại, Phú Lễ với khoảng 180 hộ gia đình làm nghề nấu rượu.

 

Hàng năm, đình tổ chức 2 lễ hội:

 

Lễ Kỳ yên, vào ngày 18-19 tháng 3 âm lịch để cầu mưa thuận gió hòa.

Lễ cầu Bông, vào ngày 9-10 tháng 11 âm lịch cầu cho mùa màng tươi tốt.

 

Đình Phú Lễ là một trong 3 ngôi đình tiêu biểu của Bến Tre

 

 

Di tích nghệ thuật Đình Phú Lễ

 

 

Căn cứ vào bia còn lưu lại tại đình cho biết niên đại xây đình vào năm Minh Mạng thứ 7(1826) trên cơ sở ngôi đình bằng gỗ lá, được sắc phong vào năm Tự Đức thứ 5(1851). Thềm và móng được cấu trúc bằng đá xanh, bên trên xây gạch. Đình gồm tất cả 10 gian: 6 gian chính dính liền với mái và 4 gian phụ bố trí theo lối chữ “Đinh”. Đình chính gồm võ ca, viên đường, thính đường, chánh đường và hậu đường. Cột đình bằng gỗ lim, đường kính 40cm, mái lợp ngói vảy cá.

 

Trong nghi thức đón nhận sắc phong, “Rượu Lễ” đóng vai trò rất quan trọng. Đích thân trưởng lão trong làng chọn 36 vị thuốc theo liều lượng thích hợp. Các vị thuốc này được xay nhuyễn, trộn bột gạo lứt, nhồi chung với cám, vo thành viên rồi phơi khô tạo thành một loại men đặc biệt gọi là hồ men. Nguyên liệu dùng để nấu rượu này là loại nếp mùa dài ngày ngon nhất, kết hợp với nguồn nước giếng sẵn có đã cho ra đời rượu Phú Lễ.

 

Qua bao thăng trầm, rượu Phú Lễ ngày một vang xa, cho đến ngày nay thì nghề nấu rượu đế ở xã Phú Lễ đã trở thành một làng nghề truyền thống của địa phương.

 

Do chiến tranh và thời gian, các công trình kiến trúc và các hiện vật bài trí bên trong (hương án, cuốn thư, hoành phi, bình phong, bao lam, đồ lễ bộ…) đã bị xuống cấp và hư hỏng nhiều. Tuy nhiên, những phần cơ bản về kiến trúc vẫn còn nguyên, không bị bom đạn tàn phá, đặc biệt những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc gỗ sơn son, thếp vàng còn lưu giữ được đến hôm nay, đã nói lên rằng đình Phú Lễ là đình có quy mô lớn và đẹp nhất của các làng quê ven biển Bến Tre. Nét đẹp của đình một phần còn do cảnh quan thiên nhiên bên ngoài. Khuôn viên của đình khá rộng, trải ra trên khu đất giồng khô ráo, với hàng trăm cây cổ thụ toả bóng.

 

Đình Phú Lễ được Bộ Văn hoá - Thông tin ra quyết định công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia ngày 7-1-1993.

 

Một số hình ảnh về đình Phú Lễ:

 

 

Hội đình Phú Lễ cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt

 

 

Ban trị sự tiến hành nghi thức cúng lễ

 

 

 

Họa tiết chạm khắc tinh xảo của đình Phú Lễ

 

 

 

Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia

 

 

 

Kiến trúc cơ bản của đình vẫn còn nguyên vẹn.

Tin tức khác